XIII Dni Koła Warszawskiego

Szkoły EuropejskiejPsychoanalizy

 

CZY WYSTARCZY ROZUMIEĆ, ŻEBY ROZWIĄZAĆ ?

SYMPTOM I JEGO LECZENIE

Warszawa, 13-14 czerwca 2009
Siedziba NOT-u, sala kominkowa, ul. Czackiego 3/5

 




Gdy ktoś zwraca się o pomoc do psychologa, terapeuty, czy psychoanalityka, skarżąc się, że cierpi z jakiegoś powodu: bo życie straciło sens, bo nie jest szczęśliwy, bo nie może ułożyć sobie relacji z ludźmi, bo ogarniają go lęki, czy też ulega agresji – oczekuje, że dowie się od „specjalisty”, dlaczego tak jest i co trzeba zrobić, by te trudności zniknęły.

Jak, w odpowiedzi na to, postępujemy w naszej praktyce? Czy zgłaszane skargi stanowią symptom w ujęciu psychoanalitycznym? Czy odnalezienie sensu, uzyskanie szczęścia, znalezienie partnera, lub pozbycie się lęków i agresji stanowi cel, ku któremu zmierza działanie psychoanalityka?

Ponad 150 lat temu, Freud, będąc w podobnej sytuacji jak praktycy obecnie i starając się zrozumieć pochodzenie i drogi leczenia symptomów, zauważa, że w psychice człowieka jest coś, czego on sam nie rozumie, nie kontroluje, a co ma zasadniczy wpływ na jego życie. Odkrywca nieświadomości mówi o „innej scenie” i stwierdza, że człowiek „nie jest panem u siebie”.

Początkowo ojciec psychoanalizy uważał, że jeśli pacjent uświadomi sobie sens objawów, to one znikną. Podkreśla jednak bardzo wyraźnie, że wiedza na temat objawów nie może pochodzić od leczącego – jeśli terapeuta przekazuje ją pacjentowi, nie przynosi to zasadniczego skutku. Dostrzega też, że ze strony samego pacjenta działa coś, co przeciwstawia się temu, by sens nieświadomy dotarł do świadomości. Stwierdza jednak, że odkrywanie nieświadomości nie jest, samo w sobie, celem kuracji psychoanalitycznej. Zadaniem praktyka jest odpowiednie, w każdym momencie terapii, posługiwanie się wyłaniającym się nieświadomym, tak by proces psychoanalityczny mógł się toczyć.

Freud w swojej pracy klinicznej dostrzega fakt nieustannego powtarzania symptomów przez tych, którzy się na nie skarżą, i w tym powtarzaniu rozpoznaje zasadniczą cechę symptomu. Prowadzi go to do odkrycia popędu śmierci, poza zasadą przyjemności, stawia przed kliniką nowe wyzwania.

To ujęcie symptomu – od jego symbolicznego sensu do popędu, do tego, co poza sensem – rozwija dalej Lacan, wprowadzając pojęcie jouissance, zawierające zarówno element satysfakcji seksualnej, jak i popędu śmierci. Popędowe oblicze symptomu ma wymiar realny – symptom opiera się kuracji analitycznej, a stałe powtarzanie podtrzymuje go. Podmiot nieustannie cierpi, jednocześnie rozkoszuje się.

Lacan odchodzi od freudowskiego rozumienia symptomu z perspektywy wewnętrznego konfliktu. Jego klinika węzłów skupia się wokół problematyki zawęźlenia trzech rejestrów: Symbolicznego, Wyobrażeniowego i Realnego, oraz zasadniczej funkcji zastępstwa – sinthomu, który umożliwia nowy rodzaj powiązania i pozwala na nowy sposób satysfakcjonowania popędu.

Zagadnienie symptomu i jego interpretacji jest kluczowe dla praktyki klinicznej. Podczas XIII Dni Naukowych Koła Warszawskiego będziemy wspólnie dyskutować nad tym, w jaki sposób problematyka ta ukazuje się w procesie psychoanalitycznym i zastanawiać się, omawiając przypadek po przypadku, nad możliwymi działaniami.

Barbara Kowalów, Patrycja Ostaszewska


PROGRAM


Sobota, 13 czerwca 2009

11.00-11.15 – rejestracja

Sesja 11.15-14.30
Otwarcie Dni
Tomasz Gajda „Strata na rozumieniu”.
Eric Blumel „Symptom, ojciec i sens”.
Barbara Kowalów „Symptom, związek podmiotu z jouissance”.
Dyskusja

14.30-16.00 – przerwa

Sesja 16.00-19.00
Riccardo Carrabino „Czy wystarczy rozumieć, żeby rozwiązać? Od torusa do butelki Kleina”.
Leszek Czarny „Od nieświadomości do nieś wiadomości i od wiedzieć do powiedzieć”.
Bogdan Wolf „Świat (według) torusa”.
Dyskusja

Niedziela, 14 czerwca 2009

Sesja 9.30-12.00
Dorota Parnowska „Funkcja zastępstwa – przypadek kliniczny”.
Janusz Kotara -„Topologiczne odniesienia do funkcji duplikatu w klinice autyzmu”.
Dyskusja
 
Pierre-Gilles Guéguen „Matka i kobieta” [Wprowadzenie do VIII Kongresu NLS w Genewie 2010 r.].

Agnieszka Kurek – Podsumowanie XIII Dni Koła Warszawskiego

12.00-13.30 Spotkanie członków Kół z prezydentem NLS Pierre-Gilles Guéguen

  

 

NAJBLIŻSZE WYDARZENIE:

9.12.2017
9.12.2017