SEMINARIUM NLS NOUAGE



Tytuł: CIAŁO I JEGO PRZEDMIOTY W KLINICE PSYCHOANALITYCZNEJ
Prowadzenie: ANNE LYSY, PSYCHOANALITYK, BELGIA
Data: 1 i 2 grudnia 2007
Miejsce: siedziba NOT, ul. T. Czackiego 3 WARSZAWA
cena: 100zł, studenci 50zł, członkowie Kół 80zł


PROGRAM:

1.XII. godz. 12.00-19.00, rejestracja od 11.30
– seminarium Anny Lysy
– dyskusja dwóch przypadków klinicznych przedstawianych przez Christiane Ruffieux (Lozanna) i Małgorzatę Ławniczek (Kraków)

2.XII. godz. 9.00-11.00
– otwarte forum dyskusyjne wokół węzłowych kwestii tematu
– godz. 11.00-13.00 – zamknięte seminarium dla członków Kół


ARGUMENTY


Tytuł naszego Kongresu „Ciało i jego przedmioty* w klinice psychoanalitycznej” ustawia nas na drodze Kongresu AMP, który będzie miał miejsce w Buenos-Aires miesiąc później, zatytułowanego „Przedmioty a  w doświadczeniu analitycznym”.
Wybór przybliżania kwestii przedmiotu a pod kątem ciała prowadzi nas do obrania jako punktu wyjścia naszych poszukiwań momentu szczególnego w nauczaniu Lacana, Seminarium X, „L’angoisse” [1], gdzie przedmiot a jest opisany jako „czysto cielesna pobrana z góry część” [2]. Jednakże, jak podkreśla J.-A. Miller, substancjonalny charakter pięciu przedmiotów wyróżnionych przez Lacana – pierś, kał, spojrzenie, głos i fallus – nie powinien czynić nas ślepymi na fakt, że fundamentalnie te przedmioty „naturalne” są reprezentacją jakiejś struktury pustki, jakiejś dziury. Ponadto, te przedmioty mogą być swobodnie zastępowane przez dające się odseparować sztuczne przedmioty, a zatem kulturowe.
Seminarium X jest cięciem w nauczaniu Lacana. Przedmiot nie jest już skonceptu-alizowany w terminach edypalnych jak w Seminarium IV, „La relation d’objet”. Jest on wprowadzony jako „reszta”, wymykająca się reprezentacji znaczącego jako obrazowi lustrzanemu. To jest jakiś „koniuszek ciała”, przedmiot utracony odseparowany poprzez cięcie, które poprzedza Innego, cięcie bez interwencji symbolicznego. Poprzedzający pragnienie i prawo, ten przedmiot nie jest tym, w co celuje pragnienie, ale tym co je powoduje. To dopiero w drugim czasie Inny jest wprowadzony, a przedmiot wchodzi w wymiar pragnienia, domagania i miłości.
Tak oto Lacan doprowadził do przedstawienia w sposób całkiem niespotykany relacji między ciałem a przedmiotem. Począwszy od momentu, gdzie definiuje on przedmiot a jako „ten, który jest bardziej niż ja sam[...] na zewnątrz, nie tyle, że ja go wyprojektowałem co dlatego, że on został ze mnie odcięty” [Sem.X, str. 258], tradycyjny dualizm, który przeciwstawia ciało i przedmiot jako powierzchnie symetryczne, ustępuje miejsca nowej topologii ciała. Ciało nie jest już piękną formą, jednością, tą którą „stadium lustra” wyprodukowało. Ono staje się ciałem libidynalnym, ciałem „stref erogennych”, które otaczają dziurę pozostawioną przez część na zawsze odseparowaną. To w ten sposób Lacan powie także o przedmiocie a jako przedmiocie „poza-ciałem” , przez co opisuje on coś, co jednocześnie „wymyka się i pozostaje związane”[3].
W dalszym ciągu Seminarium X odniesienie do ciała będzie słabnąć, a przedmiot a będzie poddany logifikacji. Jednakże, w swoim ostatnim nauczaniu, gdzie ciało nabiera coraz większego znaczenia, Lacan wraca w pewien sposób do swoich intuicji z Seminarium X. Człowiek nie jest ciałem, on ma ciało –  zauważa, kiedy mówi o Joyce’ie i o „synthomie” jako „wydarzeniu (z) ciała” – i z tym ciałem on gmatwa się (splątuje się). Schizofrenik zaświadcza o tym w palący sposób, on który, według Lacana [4], nie jest w stanie dać funkcji swoim organom. Zatem, czyni z ciała enigmę [5]. To rodzi wiele pytań: czego trzeba, aby zrobić ciało, aby móc je zamieszkać, aby je upodmiotowić? Jak język oznacza realne ciała i jakie są tego konsekwencje?
Chcemy badać tę tajemnicę ciała i jego przedmiotów poprzez liczne zjawiska (z)ciała, które spotykamy w klinice: konwersje, odmowa ciała w histerii, obsesje (widziane jako komenderowanie libidynalne), problem płodności, okaleczenia, skargi hipochondryczne, pokawałkowanie schizofreniczne, niewyjaśnione bóle, anoreksja, moczenie mimowolne, wszelkiego rodzaju nałogi, itd. Chodzi o badanie przypadek po przypadku tych zjawisk i ich losów w kuracji czy w leczeniu. To powinno pozwolić nam, wychodząc od przedmiotu a, zrewidować klasyczną klinikę różnicową i usytuować w podmiotowości symptomy współczesne i tak zwane monosymptomy. Jesteśmy w epoce „wznoszenia do zenitu przedmiotu a” i te symptomy o tym świadczą. Trzeba nam będzie oczywiście wziąć pod uwagę „obecność ciała w dyskursie analizanta”[6], jak również rolę analityka jako „obiektu wielofunkcyjnego”.
Nowością tego Kongresu jest propozycja wyjścia z tej samej listy odniesień dla stworzenia wspólnej bazy pracy. Ta bibliografia, dostępna na stronie www.amp-nls.org, jest wyraźnie ograniczona. Daje ona punkty orientacyjne, teoretyczne i kliniczne, by zaprosić każdego, wychodząc ze wspólnych osi, do opracowywania.

Anne Lysy–Stevens

Przekład: Barbara Kowalów


Przypisy:
[1] J. Lacan, Seminarium X, L’angoisse, Paris, Seuil, 2004
[2] J.-A. Miller, «Introduction à la lecture du Séminaire de L’angoisse de Jacques Lacan », Cause freudienne, 58, str. 61-100 i Cause freudiene, 59, str. 67-103.
[3] J.-A. Miller, « Invention psychotique », Quatro 80/81, str. 8.
[4] J. Lacan, « L’étourdit », Autres écrits, Paris, Seuil, 2001, str. 474
[5] J.-A. Miller, « Invention psychotique », op. cit., str. 6.
[6] J.-A. Miller, « AMP 2008. Les objets a dans l’expériance analitique », Lettre mensuelle de l’ECF, 252 listopad 2006, str. 8-12.

Bibliografia:
J. Lacan, Seminarium X, L’angoisse, Seuil, Paris, 2004, część 4, str. 247-390.
J.-A. Miller :
« AMP 2008. Les objets a dans l’experiance analitique », Lettre mensuelle de l’ECF, 252, list. 2006
« Introduction à la lecture du Séminaire de L’angoisse de Jacques Lacan », Cause freudienne 58,, str. 61-100 i Cause freudienne 59, str 67-103.
« Biologie lacanienne et événement de corps », Cause freudienne 44, str. 7-59.
« Invention psychotique », Quarto, 80/81, str. 6-13.
« Conversation sur les embrouilles du corps » (prezentacja przypadków w Sekcji klinicznej w Bordeaux), Ornicar 50, 2003, str. 227-291
E. Laurent, « Autyzm et psychose : poursuit d’un dialogue avec Robert et Rosine Lefort », Cause freudienne, 66, str. 105-118.

  


NAJBLIŻSZE WYDARZENIE:

16-18.06.2017